JAN ADRIAANS . GARAGES
19. März bis 8. Mai 2010
TZR Kai Brückner, Düsseldorf
Zur Eröffnung der Ausstellung Garages mit Werken von Jan Adriaans am Freitag, den 19. Marz 2010, ab 18 Uhr, laden wir Sie und Ihre Freunde herzlich ein.
Voraussichtliche Dauer der Ausstellung:
Bis zum 8. Mai 2010.
Info
Wann ein Foto bloße Dokumentation ist, wann es zu einem Kunstwerk wird und ob Dokumentation in bestimmten Zusammenhängen nicht schon Kunst ist, diese und ähnliche Fragen sind gerade in Düsseldorf seit der Ära Bernd und Hilla Becher intensivst diskutiert worden. Man sollte glauben, es sei hierzu alles gesagt. Der Holländer Jan Adriaans ergänzt die Diskussion mit seinen Arbeiten um einen neuen Beitrag.
Auf einer Reise durch Ägypten richtete sich das Interesse des Foto- und Installationskünstlers Adriaans auf die vielen kleinen Autowerkstätten Kairos. Der Anblick oft chaotischer Materialansammlungen überzogen von Staub- und Ölschichten war Anlass für die Arbeit an der Serie »Garages«, von der die ersten sieben Bilder in der gleichnamigen Ausstellung der TZR Galerie Kai Brückner zu sehen sind.
Motorhauben lehnen an der Wand, Maschinenteile sind ungeordnet aufeinander geworfen, Autositze und Karosserieteile hängen an den Wänden. Andere Aufnahmen zeigen verpackte Autotüren oder rohe Bleche, offensichtlich bereit in jeder Art von Reparatur Verwendung zu finden. In der Gesamtsicht bildet sich der thematische Zusammenhang der »Autowerkstatt« von der Motorreparatur bis zur Lackierung eindeutig heraus. Adriaans fotografischer Stil ist der der Dokumentation. Alles ist gleichwertig ausgeleuchtet, die Perspektive ist frontal, die Bildform in allen Aspekten undramatisch. Nichts erregt Zweifel an der Authentizität des Gezeigten. Doch erwartet eine Galerieausstellung mit Recht den aufmerksamen Betrachter. Eine weiße vertikale Linie im schwarzen All Over erweist sich bei genauem Hinsehen als ein Streifen blanker Metallteile in ölverschmierter Umgebung. Eine Kofferraumabdeckung ist in Schaumstoff verpackt, wie ein Kunstwerk, schrottreife Motorhauben sind sauber poliert und nebeneinander aufgereiht.
Sichtbar werden jene Eingriffe, die der Installationskünstler Adriaans vor der fotografischen Fixierung der von ihm neu geschaffenen Anordnung vorgenommen hat. Mit dem Blick aufdas später entstehende Bild zielt die künstlerische Intervention auf die Veränderung von Räumlichkeit und Oberfläche. Die im Laufe der Betrachtung dieser Bilder aufkommenden Fragen richten sich zunächst auf den Begriff der Dokumentation. Jan Adriaans überspringt jedoch eine neuerliche Diskussion des Wirklichkeitsgehaltes von Fotografie.
Selbstbewusst und spielerisch offeriert er seine künstlerisch installative Neuordnung der Dinge. Neues erscheint im Bekannten. Seine Werke transportieren sowohl den Aspekt des Wiedererkennens (Dokumentation) als auch den des Nichterkennens (Inszenierung). Unbedeutend wird die Frage nach Wirklichkeit angesichts ihrer sensiblen, aber offenbaren Vermischung mit künstlerischer Erfindung. Bedeutend bleibt allein das Bild als Angebot einer spannungsreichen Auseinandersetzung mit seinen visuellen Besonderheiten vor dem Hintergrund einer letztendlich nicht zu klärenden außer bildlichen Realität.
Jan Adriaans, geboren 1972, studierte von 1994 bis 1998 an der Art Academy, St. Joost und von 1998 bis 1999 an der Post Academy Free Art in Breda. Seit 2003 sind sein Werke international in Einzel- und Gruppenausstellungen gezeigt worden. In der kommenden Ausgabe der Photonews (März 2010) wird ein Portfolio über Jan Adriaans veröffentlicht.
Kai Brückner
Info
Sinds het tijdperk van Bernd en Hilla Becher houdt men zich vooral in Düsseldorf intensief bezig met vragen omtrent fotografie en context: welke voorwaarden bepalen of fotografie slechts documentatie is, wanneer fotografie kunst wordt en of documentatie binnen een bepaalde samenhang tot kunst gerekend kan worden.
Hoewel deze discussie soms uitgeput lijkt, levert Jan Adriaans met zijn werken een nieuwe bijdrage tot deze en soortgelijke vragen.
Tijdens een reis door Egypte richtte de aandacht van fotograaf en installatiekunstenaar Jan Adriaans zich op de talrijke kleine autowerkplaatsen in Cairo. De aanblik van de veelal chaotische hopen materiaal, bedekt met lagen stof en olie, was de aanleiding voor de serie ‘Garages’ waarvan de eerste zeven werken in de gelijknamige tentoonstelling bij TZR Galerie Kai Brückner getoond worden.
Motorkappen leunen tegen een muur, machineonderdelen zijn ongeordend op elkaar gestapeld, aan de wanden hangen autostoelen en carosseriedelen. Andere werken tonen ingepakte autodeuren of onbewerkt metaal, klaar om voor elke vorm van reparatie te worden ingezet. Het totaalbeeld laat de thematische samenhang van de ‘autowerkplaats’ zien: reparatie van de motor tot aan het lakwerk worden ondubbelzinnig uitgebeeld. Adriaans fotografeert in een documentaire stijl: een egale belichting, frontaalperspectief, een op alle vlakken onderkoelde compositie. De authenticiteit van het getoonde roept geen enkele twijfel op. Toch vraagt een tentoonstelling als deze om een opmerkzame bezoeker: een witte, verticale lijn in een compleet zwarte achtergrond blijkt bij nader inzien een streep blank metaal in een met olie besmeurd décor te zijn. Een kofferbakdeksel is ingepakt in plastic, net als een kunstwerk, motorkappen, rijp voor de schroothoop, zijn schoongepoetst en ordelijk naast elkaar opgesteld.
De ingrepen, waarmee de installatiekunstenaar Adriaans de situatie herschikte voordat hij deze fotografeerde, worden zichtbaar. Met deze interventies veroorzaakte hij een verandering van ruimtelijkheid en oppervlakte, uiteindelijk vastgelegd in geconstrueerde beelden. Tijdens het bekijken van het werk kunnen er vragen met betrekking tot het begrip ‘documentatie’ ontstaan; Jan Adriaans weet echter de herhaaldelijke discussie over het werkelijkheidsgehalte van fotografie te vermijden.
Op een zelfbewuste en soepele manier biedt hij een artistieke herschikking van de dingen aan, waarbij het bekende iets nieuws prijsgeeft. Zijn werken richten zich op zowel het aspect van de herkenning, in documentatie, en dat van de vervreemding, in enscenering. De vraag naar de werkelijkheid wordt onbelangrijk wanneer deze zichtbaar versmelt met artistieke bevindingen. Van belang blijft slechts het beeld, dat naar voren geschoven wordt als voorstel tot een boeiend vraagstuk van visuele kenmerken, verbonden met een uiteindelijk niet-verklaarbare werkelijkheid die zich buiten het afgebeelde bevindt.
Jan Adriaans (1972) studeerde aan de Academie St. Joost (1994-1998) en Post St. Joost vrije kunsten (1998-1999) in Breda. Sinds 2003 wordt zijn werk internationaal in solo- en groepstentoonstellingen getoond. In de komende editie van Photonews (maart 2010) zal een portfolio van Jan Adriaans worden belicht.
